پێشــەكی
بناڤێ خودێ مەزن و دلۆڤان
گومركا دهۆكێ فەرمانگەهەكا میری یا كار گوزاری یە سەر ب وەزارەتا دارایی وئابوری ڤە بزاڤێ دكەت ل رێزا فەرمانگەهێن پێشكەفتی خزمەتێ بۆ هەمی چین و تویژێن مللەتی پێشكێش بكەت ب رێكا وەرگرتنا باجێ گومركی لدویف پێناسا گومركی و رێنمایێن پێرا و چاڤدێریا بزاڤا شمەك وپەرتالێن دهێنە هنارتن و هاووردەكرن وپاراستنا داهاتێ گشتی ونەهێلانا بزاڤا رەڤینێ ژدانا باجێ گومركی وبەرهنگاریا رەڤاندنا كەرەستان لدوێف رێنمایێن كاری وپێگری كرنێ ب چەسپاندنا بریار و یاسا وپیڤەرێن وەزارەت و دەزگایێن ( حكومی ) یێن دیتر وەك وەزارەتێن ( چاندن – بازرگانی – رەوشەنبیری – نافخویی ) ورێڤەبەریا نەهێلانا كەرەستێن بێ هوشكەر , ورێڤەبەریا پشكنینا جەك وتەقەمەنیا ورێڤەبەریا كونترولا جۆوری .... هتد .
وهەروەسا گومركا دهۆكێ بەردەوام هەولدەت بۆ پێشڤەبرنا شێوازێ بجهئینانا كارێ گومركی دهەمی بواران دا ب رێكا ب كارئینانا هویێن هەفچەرخ وچەسپاندنا یاسا وپێرابونێت كارگێریا مەترسییان ( ادارە المخاگر ) دپیاڤێن گومركی یێن جودا جودا دهەمی كریارێن ڤەدیتن وپشكنینا كالایێ بازرگانی دا . وسالانە پلانەك بۆ كاری دهێتەدانان و دیتن و پەیاما رێڤەبەریێ تێدا دهێتە دیاركرن و هەروەسا ئارمانجێن پلانێ و دەمێ جێ بەجێ كرنا هەر ئارمانجەكێ و لایەنێ جێ بەجێكار و جاڤدێر بۆ هەر ئارمانجەكێ هاتێنە دەست نیشانكرن .
گومركا دهوكێ هاتیە دامەزراندن ل سالا (1992 ) بناڤێ ( جێگریا گومركا دهوك ) سەر ب رێڤەبەریا گومركا ئیبراهیم خەلیل ڤە .
ول مێژویا (12/1/1993) بویە رێڤەبەریەكا سەر بخو ل ژێر ناڤێ رێڤەبەریا گومركا دهوك سەر ب وەزارەتا دارایی وئابوری ڤە , ژبو مەرەما كونترول كرنا سنورێت كارگێری یێن پارێزگەها دهوكێ وبەرهنگاریا تاوانێن رێكخستی یێن ل سەری هاتینە دیاركرن , وبەشداریكرن ددابین كرنا بودجا هەرێما كوردستانێ دا , ورێكخستنا بزاڤا بازرگانی .
رێڤەبەریا گومركا دهۆك ژ (13) بەش و (2) خالێن گومركی پێك دهێت وب سستەمەكێ كومبیوتەری یێ پێشكەفتی كارێ رۆژانە دهێتە برێڤەبرن .
دروشمێ رێڤە بەریێ
1-دیتن بەرەف نێزیك بوونا چالاكیێن گومركی ب پیڤەر و پەسەنێن جیهانی .
2- پەیام
بجهئینانا چالاكیێن گومركی ب شێوەو پیشەی یەكا بەرز لدویف داخازی و پێویستیێت سوودمەندان وشیانێن هەڤركیەكا ( ناڤخۆیی و هەرێمی و جیهانی ) هەبن . وەئامادەكاری ل سەر ژینگەهەكا گونجای بۆ پێشڤەبرنا پێرابونێن گومركی بناڤێ هەفچەرخ بوونێ دگەل دیتنێن زانستی و تەكنۆلۆژی وەگراڤی كرنا رۆلێ گومركی بۆ ئاڤاكرن و گەشەپێدانەكا بەردەوام ل هەرێما كوردستانا عیراقێ .
3- رەوشت
أ.ئافراندن وجیاوازی الریادە .
ب. بجهئینانا بالا وگەشەپێدانەكا بەردەوام .
ت.كار كرن ب كۆم.
پ. دگەل دا بون و پشتگیری.
ج.پێگری وئەمانەت
ح.رون و ئاشكەرایی
خ.دادوەری ودەست پا كی
4.ئارمانج: ئەو ئەنجامە یێ دڤێت د ماوەیەكێ دیاركریدا بگە هینێ , یان ئەو گرنگی پێدانا پێتڤی یە بۆبرێڤە برن وجێ بەجێ كرنا كارێ فەرمانگەهێ .
أ-ئارمانجا ستراتیژی : بجهئینانا بالا د جێ بە جێ كرنا ئەرك ونیشاندان و یاسایێن كاری دا و پێشڤەبرن وئاسانكرنا شێوەیێ كارێ رێڤەبەریێ وەخزمەت كرنا هاولاتیان , لدویف گوهورین و گەشەپێدانێت جیهانی یێت هەڤچەرخ وە پێگەهاندنا رێڤەبەریا مە بۆ رێزێن گومركێن جیهانی یێن بەرز و جیاواز . وئەڤ پلانە ژی بۆ هەمان مەرەم هاتیە دانان و ئەڤ خالێن ل خارێ ئارمانجێن وێنە :-
ب-ئارمانجێن سەرەكی
4/1-پێگیری كرن ب ئەرك و نیشاندان و یاسایێن كاری .
4/2-دروست كرنا میلاكێ رێڤەبەریێ لدویف كەلواشی رێكخستنێ و راپورتا پەسناكارمەنداتیێ.
4/3-نەهێلانا رۆتینێ وبەرەف پێشڤەبرنا كارێ فەرمانگەهێ .
4/4 -ئامادەكاری بۆ پەیرەوكرنا سستەمێ ئێك پەنجەرەیی بۆبریڤەبرنا كارێ هاولاتیان.
4/5- هاندانا هۆیێن ب هێزكرنا ئاستێ كاری ل هەمی بەش وخالێن رێڤەبەریێ .
4/6-بزاڤ بۆ نەهێلانا ئاستەنگان دوەرگرتنا داهاتێ رێڤەبەریێ دا .
4/7-كریارا هەلسەنگاندنا فەرمانبەران بشێوەیەكی پیشەیی بهێتە ئەنجام دان .
4/8-رازیكرنا كارمەندان ودویف چوون و پاراستنا مافێن وان .
4/9-رێكخستن و پاراستنا ئەرشیفێ رێڤەبەریێ بشێوەیەكێ زانستیانە .
4/10-چاڤدێری و پاقژی ل بالەخانە یا رێڤەبەریێ وئاڤاهیێن خالێن گومركی بهێتە كرن .
4/11-لێژنا سەرپەرشت كار سەرەدانا هەمی بەش وخالێن رێڤەبەریێ بكەت .
4/12-پێك ئینانا لیژنا لدویف بسپوریێن پێتڤی بۆ ب رێڤەبرنا كاری .
شرۆڤە كرنا پلانێن سەرەكی
4/ 1پێگیری كرن ب ئەرك و نیشاندان و یاسایێن كاری .
ئارمانجێن پلانێ /
أ. برێڤەبرنا كارێ رێڤەبەریێ بشێوەیەكێ یاسایێ .
ب. رێكخستن و كونترول كرنا كارێ رێڤەبەریێ و نەهێلانا ئاستەنگ و سەرپێچی و شاشی یا .
ت.چەسپاندنا ساخلەتێن كاری و هەبوونا روون وئاشكەرایێ دكاری دا .
پی رابـــــــونێن بلانێ .
أ.رێكخستن و دەرێخاندنا رێنمایان ژلایێ لیژنا رێنمایان ڤە بۆ جێ بە جێ كرنا ئارمانجێن سەری.
ب. بەشێن ( كارگێری + پلان وئامار) بەرپرسبن بۆ دابەش كرنا فەرمانبەران د خولا دا ل دویف پسپۆری و بابەتێ خولێ . ب هەڤكاری دگەل بەرپرسێن بەشان .
ت.هەمی بەش و خالێن گومركی ب راپورتەكا هەیڤانە كار و هژمارا فەرمانبەران دیار بكەن :-
1. دیار كرنا كار و بزاڤێن هەیڤانە یێن هاتینە ئەنجام دان .
2. دیار كرنا چالاكیێن فەرمانبەران و چەندیا مامەلێن هاتینە ب رێڤەبرن .
3. بەرچاڤ كرنا مولەتێن ئاسایی ویێن دیتر ئەوێن دماوێ هەیڤێ دا هاتینە وەرگرتن .
4.دیار كرنا فەرمانبەرێن هاتینە ( شاندن و ڤەگوهاستن ) ویێن بەشداری دخولادا كری .
5.دیار كرنا ئاریشین دبەرنامێن كومبیوتەری دا پەیدادبن دگەل نوی كرن وگوهرینێن بێتڤی.
6.دیاركر نا ئاریشە وگرفتێن كاری ویێن میلاكی .
پ.كوم بوونێن وەرزی هەبن ژلایێ رێڤەبەری دگەل بەرپرسێن بەش و خالان بۆ وەرگرتنا رێنمایێن نوی و دەست نیشان كرنا ئاریشا و چارەسەركرنا وان .
ج.كوم بوونێن وەرزی ژلایێ رێڤەبەری دگەل فەرمانبەران بۆ شیرەت كرناوان و شروڤەكرنا كارێ رێڤەبەریێ ل وەرزێ بوری.
ح.گرنگی دان ب پوستە و رێنما و نیشاندانێن نوی .
جێ بە جێ كرن / لیژنا رێنماو نیشاندانێن گومركی
چـــــــاڤدێر / رێڤەبەر
كــــــــــــــــات / شەش هەیڤ .
4/2 دروست كرنا میلاكی لدویف كەلواشێ رێكخستنێ و راپۆرتا پەسنا كارمەنداتیێ .
ئارمانجێن پلانێ
أ.دروست كرنا میلاكی ژلایێ چەندیەتی و پسپوری ڤە بۆ هەمی بەش و خالێن گومركی .
ب.دیار كرنا میلاكێ كێم و زێدە و پسپوریێن پێتڤی ونە پێتڤی .
ت.ل بن دروشمێ ( كەسێ باش بۆ جهێ باش ) فەرمانبەر بهێنە دانان دگەل بەرچاڤ كرنا پلە و پایە و پسپوریا پێتڤی بۆ وی جهی .
پ.پەیداكرنا شارەزایێ , وبرێڤەبرنا كاری بشێوەیەكێ زانستیانە .
پێرابونێن پلانێ /
أ.دیار كرنا هژمارا فەرمانبەرێن ئامادە ( میلاك ) و هژمارا فەرمانبەرێن پێتڤی بۆ میلاكی لدویف راپورتا پەسنا كار مەندیێ.
ب.دیار كرنا جیاوازیێ د هژمار و پسپوریێن پێتڤی بۆ هەمی بەش و خالێن گومركی لدویف راپورتا (پەسنا كارمەندیێ ) .
ت.ڤەگوهاستنا فەرمانبەران بۆ دروست كرنا میلاكێ بەشان لدویف پسپوریێن پێتڤی.( لیژنەك بهێتە پێك ئینان) بۆ :-
• چاڤ پێكەفتن دگەل كەسێ ڤەگوهاستی بهێتە كرن ژبو بەرژەوەندیا كاری و یا كەسایەتی یا فەرمانبەری ئەگەر پێتڤی بیت .
• هەما هەنگی هەبیت (دگەل بەرپرسێن بەش وخالێن گومركی ) بۆ ڤەگوهاستنێن نافخویی وبەرژەوەندیا گشتی و كەسایەتی ل بەر چاڤ بهێتە وەرگرتن .
پ.مفاوەركتن ژ راپورتێن لیژنا سەپەرشت كار و دویف چوونا كارێ رێڤەبەریێ بۆ دروست كرنا میلاكی , وبەرپرسێ لیژنا سەرپەرشتكار بەشداربیت د لیژنا ڤەگوهاستنێ دا .
ج. میلاكێ بەشان ل بەرچاڤ بهێتە وەرگرتن ل دەمێ فەرمانبەر دهێنە (موولەت دان - شاندن – بەشداری كرن دخولا دا) ئەگەر بێ گهور نەبیت .
جێ بە جێ كرن / بەشێن ( پلان وئامار + كارگێری وخۆیەتی ) .
چـــــــاڤدێر / رێڤەبەر .
كات / شەش هەیڤ .
4 /3 نەهێلانا رۆتینێ و بەرەف پێشڤەبرنا كارێ فەرمانگەهێ
ئارمانجێن پلانێ
أ.بۆ ئاسان كرن و ب رێڤەبرنا كاری بشێوەیەكێ پێشكەفتی و زانستیانە .
ب.مامەلێن سەرەدان كەران نەهێنە گیروكرن ئەگەر دبێ كێماسی بن .
ت.هەولدان بۆ كێمكرنا ماوێ برێڤەبرنا هەر مامەلەكێ و كوژمێ لێ دهێتە مەزاختن .
پ.رێزگرتن ل هەست و بو چوون و گازندەیێن سەرەدانكەران وبلند كرنا ناڤ و بهایێ رێڤەبەریێ
پێرابونێن پلانێ /
أ.كارێ فەرمانگەهێ ب بەرنامێن كومبیوتەری بهێتە برێڤە برن .
ب.دەست نیشان كرنا پێتڤیێن هەر مامەلەكی و بەرچاڤ كرنا وان ل هوبا پرسگەهێ .
ت. رێكخستن و دیار كرنا چەواتیا برێڤەبرنا كارێ بەش و خالێن رێڤەبەریێ لدویف راپوورتا پەسنا كارمەندیێ .
پ.چارەكرنا ئاریشەو گرفتێن د قوناغێن كاری دا پەیدادبن .
ج.پێ رابونێن كاری بهێنە شروڤە كرن ژلایێ لیژنا سەرپەرشتكار ڤە و ڤەكولین بهێتە كرن بۆ پەیدا كرنا باشترێن شێوە و كێم ترین دەم و لادانا خالێن نە پێتڤی .
ح. بەردوام رەوشەنبیركرنا ( وڤیفی) یاَ فەرمانبەران بهێتەكرن بۆ زانینا چەواتیا برێڤەبرنا كارێ رێڤەبەریێ برێكا كومبونێن وەرزی و ڤەكرنا خولا .
جێ بە جێ كرن / هاریكارێ ئێكێ یێ رێڤەبەری + لیژنا سەرپەرشتكار .
چـــــــاڤدێر / رێڤەبەر .
كات / شەش هەیڤ .
4/4ئامادەكاری بۆ پەیرەوكرنا سستەمێ ئێك پەنجەرەیی بۆب ریڤەبرنا مامەلێن هاولاتیان.
ئارمانجێن پلانێ
أ.بۆ كێمكرنا روتینێ و شاشی یا و كونترول كرنا كاری .
ب.بۆ ئاسان كرن وبرێڤەبرنا كاری بشێوەیەكێ پێشكەفتی وزانستیانە .
ت.بۆ ئاسان كرن و پاراستنا بەلگەنامە و ئەرشیفێ رێڤەبەریێ بشێوەیەكێ هەفچەرخ..
پ.كێم كرنا ماوێ ب رێڤەبرنا هەر مامەلەكێ و گوژمێ لێ دهێتە مزاختن .
پێرابونێن پلانێ /
أ-بۆ هەمی بەش و خالێن رێڤەبەریێ كومبیوتەر بهێنە دانان دگەل بەرنامێن تایبەت .
ب- گەهاندنا تورا نافخویی یا كومپیوتەری بۆ هەمی بەش و خالێن رێڤەبەریێ بۆ ئاسانكرنا كاری و لێك گهورینا پێزانینا د ناڤبەرا وان دا .
ت-بەردەوام بەرنامێن كومبیوتەری بهێنە ڤەژاندن و نویكرن لدویف پێشكەفتنێن هەفچەرخ .
پ-گرێدانا تورا كومپیوتەری یا رێڤەبەریا مە دگەل وان ێڤەبەریێن دیتر یێن هەڤپشك د رێڤەبرنا كاری دا
ج-وەرگرتنا رێنما و پێزانینا ژوان رێڤەبەریێن پەیوەندی ب كارێ رێڤەبەریێ ڤە هەی ب رێكێن كومبیوتەری.
ح-ئامادەكاری بهێتە كرن بۆ ب رێڤەبرنا مامەلا ل هەمی بەشان بێی خودان دویف چوونێ ل سەر بكەت ب رێكا تورا كومبیوتەری.
خ- ڤەكرنا خولێن تایبەت بۆ بێگەهاندنا كادرێن پێشكەفتی بۆ كارێ كومپیوتەری .
جێ بە جێ كرن / بەشی كومبیوتەری ب هاریكاریا بەش وخالێن گومركی .
چـــــــاڤدێر / هاریكارێ دووێ یێ رێڤەبەری .
كات / وەرزی
4/5هاندانا هۆیێن ب هێزكرنا ئاستێ كاری ل هەمی بەش وخالێن رێڤەبەریێ .
ئارمانجێن پلانێ
أ.بۆ رێكخستن وكۆنترول كرنا كارێ رێڤەبەریێ .
ب. بَۆ نەهێلانا شاشیێ ل بن چ ئەگەرا ورێك وپێكی دكاری دا. وە دابین كرنا مافێ(فەرمانبەران –هاولاتیان- داهاتێ گەنجینێ) .
ت.نەهێلانا خەمساریێ وسستیێ دكاری دا ئەگەر هەبن .
پ. بۆ هەبوونا روون و ئاشكەرایێ ( شفافیە ) دكاری دا و ب كار ئینانا بەلگەنامێن فەرمی .
ج.یاسا و رێنمایێن گومركی سەروەربن بۆ ب رێڤەبرنا كاری .
پێرابونێن پلانێ /
أ. دروست كرنا میلاكێ هەمی بەش وخالێن رێڤەبەریێ لدویف كەلواشێ رێكخستنێ و راپورتا پەسنا كارمەندیێ.
ب.گشتاندنا رێنما ونیشاندانا لسەر بەش وخالێن رێڤەبەریێ لدویڤ پەیوندی و پێدڤیا كاری .
ت.گرنگی دان و كار كرن ب رێنما ونیشاندنێت نوی ( پوستە ) وهەمی فەرمانبەر بێ بهێنە ئاگەهداركرن
پ. ڤەكرنا خولێن تایبەت بۆ باشتر كرن و ب هێز كرنا ئاست و شیانێت فەرمانبەرا ن .
جێ بە جێ كرن/ لیژنا سەرپەرشت كار .
چـــــــاڤدێر / رێڤەبەر .
كات / وەرزی .
4/6 بزاڤ بۆ نەهێلانا ئاستەنگان دوەرگرتنا داهاتێ رێڤەبەریێ دا .
ئارمانجێن پلانێ /
أ. بۆ پاراستن و زێدە كرنا داهاتی گشتی .
ب.پەیدا كرنا دادوەریێ دوەرگرتنا باجێ گومركی دا بێ جیاوازی ولدویف پێناسا گومركی و رێنمایێن پێرا .
ت. زێدە كرنا جۆرێن ژێدەرێن داهاتێ گەنجینێ .
پ.هاندانا بزاڤا بازرگانی .
پێرابونێن پلانێ/
أ. دیار كرنا زێدە بوون وكێم بوونا داهاتی ل هەر وەرزەكی د ماوێ سێ سالا دا .
ب. جێ بە جێ كرنا رێنما و یاسایێن گومركی ب شێوەیەكێ رێك وپێك .
ت.بەشی بەرباكرنێ بەردەوام كارێ دویف چوونا رەڤاندنا كەل و پەلان بكەت .
پ.هەماهەنگی هەبیت دگەل (رێڤەبەریا چاڤدێریا بازرگانی وژوورا بازرگانی...هتد ) ژبۆ ریكخستنا بزاڤا بازرگانی ولادانا خالێن رێگر .
ج.ئاسان كاری بهێتە كرن بو چالاك كرنا بزاڤا بازرگانی .
ح.هەولدان بۆ راستڤەكرنا رێنمایێن دبنە ئاستەنگ بۆ بزاڤا بازرگانی
جێ بە جێ كرن / بەشێ كاروبارێت گومركی.
چـــــــاڤدێر / رێڤەبەر .
كات / شەش هەیڤ .
4/7 كریارا هەلسەنگاندنا فەرمانبەران بشێوەیەكێ پیشەیی بهێتە ئەنجام دان .
ئارمانجێن پلانێ
أ.بۆ دیار كرنا هێزا كارێ هەر فەرمانبەرەكی .
ب.بۆ دیار كرنا فەرمانبەرێن ئاستێ كارێ وان باش ویێن لاواز ودیتنا چارەسەریێ.
ت.بۆ دەست نیشان كرنا فەرمانبەرێ باش ونمونەیی لدەمێ هەلبژارتنا بەرپرسیارەتیێ یان پارڤەكرنا ئەركێن كاری.
پ. مفا وەرگرتن ژ هەلسەنگاندنێ بۆ دابەش كرنا فەرمانبەران (میلاك) لدویف شیانێن وان بۆ جهێن پێتڤی .
ج.بۆ دیار كرن و نەهێلانا خەمساریێ و سستیێ دكاری دا .
ح. پێگیریا فەرمانبەران بۆ برێڤەبرنا كاری بشێوەیەكێ دروست.
خ. پەیدا كرنا هەڤركیا كاری دناڤبەرا فەرمانبەران دا .
پێرابونێن پلانی /
أ.هەبونا تومارەكی بۆ توماركرنا تێبینیێن روژانە ل سەر فەرمانبەران ژلایێ بەرپرسێ بەشی ڤە .
ب.مفا وەرگرتن ژ راپوورتا بەشی یا هەیڤانە بۆ دیار كرنا هێزا كارێ هەر فەرمانبەرەكی .
ت.هەلسەنگاندنا فەرمانبەرا هەر شەش هەیڤا جارەكێ بهێتە ئەنجام دان و هەمی فەرمانبەر پێ بهێنە ئاگەهدار كرن .
پ. دادوەری وروون و ئاشكەرایی د كریارا هەلسەنگاندنێ دا هەبیت و پەیوەندیێن كەسایەتی كارتێكرنێ لێ نەكەن.
ج.دیار كرنا خشتەو شێوەیێ هەلسەنگاندنێ .
ح. بەردەوام دویف چوون هەبیت ژلایێ رێڤەبەری ولیژنا سەرپەرشت كار ڤە ل سەر شێوەیێ هەلسەنگاندنێ و بەردەوام گهورینێت باشتر بهێنە كرن .
خ.هەلسەنگاندنا بەرپرسێن بەشان هەر شەش هەیڤا جارەكی ژلایێ رێڤەبەری ڤە بهێتە ئەنجام دان
د. رێژەیا نمرێن هەلسەنگاندنێ یا هەر بەشەكی ل بەرچاف بهێتە وەرگرتن لدەمێ پارڤەكرنا پاداشتێن هەلسەنگاندنێ لسەر فەرمانبەران .
جێ بە جێ كرن / بەرپرسێن بەش و خالێن گومركی .
چـــــــاڤدێر / رێڤەبەر .
كات / شەش هەیڤ.
4/ 8 رازیكرنا كارمەندان ودیف چوون و پاراستنا مافێن وان .
ئارمانجێن پلانێ
أ. ب هێز كرنا وورە ودلسوزیا فەرمانبەران (الروح المعنویە) بۆ ئەنجام دانا كاری .
ب. بو پتر گرێدانا فەرمانبەری ب رێڤەبەریێ و كارێ وی ڤە . و پێگری كرن ب رێنما ونیشاندانا .
ت. هاندانا فەرمانبەران بۆ ئەنجام دانا كارێن باشتر و یێن نمونەیی .
ج-پەیدا كرنا دادوەریێ د دابەش كرنا ئەرگ و مافێن فەرمانبەران دا.
پێرابونێن پلانی /
أ.بەشێ كارگێری پێگیر بیت ب دانا پلە و پایە و هەر مافەكێ دیتر بۆ فەرمانبەران بێ گیرو بوون
ب.بەشێ ژمێریاری بزاڤێ بكەت بۆ دانا مافێن فەرمانبەران لدویف پەیوەندیا وان.
ت.پاداشت و رێز و سوپاسی بۆفەرمانبەران هەبن ل دەمێ ئافراندنێ و داهێنانێ و ئەنجام دانا كارێ نمونەیی :-
1-بەرچاڤ كرنا خشتەیێ هەلسەنگاندنا فەرمانبەران .
2-بەرچاڤ كرنا تێبینی و تومارا بەرپرسێ وی یێ راستەو خۆ .
3-تێ بینیێت لیژنا سەرپەرشت كار.
4-تێ بینیێت رێڤەبەری .
5-دیاركرنا ئەو كارێن نمونەیی یێن ژ لایێ فەرمانبەری ڤە دهێنە ئەنجامدان .
پ.هاریكاریا فەرمانبەران بهێتە كرن ژلایێ رێڤەبەریێ ڤە لدەمێ:-
1-خۆشیا ( پێك ئینانا خێزانێ ...هتد ) .
2-نەخۆشیا ( تازی – نەساخی – روێدانێت سروشتی ....هتد ) .
3-كارگێریا رێڤەبەریێ بزاڤێ بكەت بو بدەستڤە ئینانا رەزامەندیا بۆ هاریكاری كرنا فەرمانبەرێن خودان نەخوشیێن دوم درێژ و یێن نشتەگەریێن گران ئەنجام ددەن .
ج.رێكخستنا گەشتەكی بۆ فەرمانبەرێن رێڤەبەریێ سالانە .
جێ بە جێ كرن / (هاریكارێرێڤەبەری یێ ئێكی+ بەشێ پلان و ئامار) ب هاریكاریا بەرپرسێ راستەوخو یێ فەرمانبەری چـــــــاڤدیـــــَر / رێڤەبــــــەر .
كات/ سالانە .
4/ 9 رێكخستن و پاراستنا ئەرشیفێ رێڤەبەریێ بشێوەیەكێ زانستیانە .
ئارمانجێن پلانێ /
أ.كوم كرن و پاراستنا بەلگەنامە و رێنمایێن كاری .
ب.سەرەدەریكرنێن زانستی دكریارا پاراستنا بەلگەنامە و ئەرشیفی دا .
ت. دیار كرنا جور وتەمەنێ بەلگەنامێن گرنگی یا كارگێری هەی( قیمە اداریە ) ویێن دیتر وەك (یاسایی – دارایی – باج ) و ب زویترین دەم .
پ.دیار كرنا جور وچەندیا بەلگەنامێن بێَ مفا كو بهێنە ژناڤبرن ل دویف رێنمایان.
ج.ب زوترین دەم و باشترین شێوە یا پێتڤی ژ ئەرشیفی بهێتە ئەنجام دان .
پێرابونێن پلانی /
أ.بەرپرسێن بەش و خالێن گومركی بەرپرسیارن ژ كوم كرن و پاراستنا ئەرشیفێ بەشی ب رەنگەكێ رێكخستی .
ب.پەیداكرنا هەمێ پێتڤیێت پاراستنا ئەرشیفێ گشتی و یێ كومبیوتەری ژلایێ رێڤەبەریێ ڤە .
ت. هەر بەشەكی جهەكێ تایبەت هەبیت بۆ پاراستنا ئەرشیفێ خو.
پ.چەواتیا پاراستنا ئەرشیفێ بەشی د تومارەكێ دا بهێتە دیار كرن لدویف جور و گرنگی یا بەلگەناما .
ج.كوم كرنا ئەرشیفێ بەرنامێن كومبیوتەرێن بەشان دهاردیسكەكی دا و دانەیەكا یەدەك د قاسەكێ دا بهێتە پاراستن .
ح.دەست نیشانكرنا فەرمانبەرەكی ل هەر بەشەكی بۆ پاراستنا ئەرشیفی .
خ. بەلگەنامێن گرنگ بهێنە سكانەركرن وەك (دوسیێن گشتی و یێن كەسایەتی و پسولێن ژمێریاری و دەفتەرا رێدانا ترومبێلا) . د كومپیوتەری دا بهێنە پاراستن .
د.هوبا ئەرشیفی بهێتە كاراكرن و ستافەك ژ دوو فەرمانبەران بۆ بهێتە دەست نیشان كرن .
ژ.بو سەرەدانكەران قەدەغەیە بچنە د ژورا ئەرشیفێ رێڤەبەریێ ڤە .
جێ بە جێ كرن / هوبا ئەرشیفێ كارگێری .
چـــــــاڤدێر / بەشێ كارگێری + بەرپرسێ بەشێ كوگایێ + لیژنا سەرپەرشتكار.
كـــــــــــات / شەش هەیڤ.
4/ 10 چاڤدێری و پاقژی ل بالە خانە یا رێڤەبەریێ و ئاڤاهیێن خالێن گومركی هەبیت .
ئارمانجێن پلانێ
أ. پاراستنا مولكێ گشتی وكێم كرنا خەرجەمەنیا .
ب. ئامادە كرنا ژینگەهەكا گونجای بۆ فەرمانبەران وسودمەندان بۆ بجهئینان و پێشڤەبرنا پێرابونێن كارێ گومركی .
ت.دیار كرنا دیمەنێ رێڤەبەریێ بشێوەیەكی شارستانی .
پێرابونێن پلانێ /
أ.رێكخستن ژ لایێ بەشێ كارگێری ڤە ل هوبا خزمەت گوزاری بهێتە كرن ( میلاك – دابەش كرنا كاری ... هتد ) .
ب.دابین كرنا كەرەستێن پێتڤی بۆ كارێ بەشێ چاكرنێ و هوبا خزمەت گوزاری و باغچە ڤانان .
ت.گرنگی پێ دان ورێكخستن ل كارێ لایەنێن زێرەڤانیێ بهێتە كرن ب تایبەت پشتی (دەواما فەرمی).
پ.هەیڤانە راپورتەك بۆچاودێری بهێتە بلند كرن لدور پاقژیێ و ئەمانەتێ ژلایێ بەرپرسێن بەشان ڤە .
ج. ئاگەهداریا بەشێ چاكرنێ بهێتە كرن بۆ چاكرنا هەر ئامیرەكێ ژكار كەفتی ددەمێ خودا .
ح.پەیدا كرنا گیانێ مروڤایەتی ونیشتمان پەروەری دناڤ هەستێ فەرمانبەران دا بو پاراستنا مولكێ گشتی.
خ.ریكخستن ل مەزاختنا كەرەستێن پاقژیێ بهێتەكرن ژلایێ بەشێ كارگێری ڤە .
د.فەرمانبەرێن خزمەتگوزار بەردەوام ل جهێ خو یێ دەست نیشانكری د ئامادەبن .
جێ بە جێ كرن / بەشی چاك كرن + نوینەرێ بنگەهێ پۆلیسا .
چـــــــاڤدێر / هاریكارێ رێڤەبەری یێ ئێكێ .
كات / شەش هەیف .
4/11 لیژنا سەرپەرشتكار سەرەدانا هەمی بەش و خالێن رێڤە بەریێ بكەت.
ئارمانجێن پلانێ/
1- گەهاندن و شروڤە كرنا پێزانین نوی .
2- چارەسەركرن وگەهاندنا گرفت و ئاریشێن وان بۆ رێڤەبەری .
3-چاودێری كرنا داهات وبزاڤا بازرگانی .
4- دیف چوونا میلاكێ بەش و خالێن رێڤەبەریێ .
پێرابونێن پلانێ/
1-شرۆڤەكرنا رێنما و یاسا ێن گومركی.
2-دیتنا تۆمارو كار و چالاكیێن هەمی بەش و خالێن رێڤە بەریێ .
3-جەردا خەزناو وەك ئێك كرنا داهاتی بهێتەكرن .
4- دیاركرنا میلاك وكارێ بەش وخالێن رێڤەبەریێ .
5-بشێوەیكی وەرزی رابۆرتەك بهێتە رێكخستن و دبەرنامێ پلانێ دا بهێتە سكانەركرن و پاراستن
جێ بە جێ كرن / لێژنا سەرپەرشتكار
چـــــــاڤدێر / رێڤە بەر
كـــــــــــات / وەرزی
4/12 پێك ئینانا لیژنا لدیف بسپورێن پێدڤی بو برێڤەبرنا كاری.
ئارمانجێن پلانێ/
أ- چەسپاندنا پیشە یا كاری .
ب-كاراكرن و بهێزكرنا شیانێن لیژنێ .
ت-پەیداكرنا دەلیڤێ بو فەرمانبەرێن داهێنەر .
پ-هەبونا دادپەروەریێ د دانانا فەرمانبەران د لیژنادا .
ج-پەیداكرنا شارەزایی و دەست پاكیێ و دانا بریارا كوم .
پێرابونێن كاری/
أ- لیژنەك بهێتە پێك ئینان ژ بەشێ ( كارگێری + پلان و ئامار + بەرباكرن ) بۆ پێك ئینانا لیژنا و ب سەرپەرشتیا رێڤەبەری .
ب-دەست نیشانكرنا فەرمانبەرێن شارەزا و بسپور بۆ هەر لیژنەكێ .
ت- دیار كرنا دەمێ هەر لیژنەكێ لدیف رێنما و بەرژەوەندیا كاری .
پ-ئاسانكاری و هاریكاری ژ لایێ رێڤەبەریێ ڤە بۆ لیژنێ بهێتە كرن ژبۆ ئەنجامدانا كاری وەك ( ئامرازێن ڤەگوهاستنێ _ دابین كرنا پێدڤیێن كاری _ خەرج كرنا پێشینا ..... هتد ) .
ج- بەرژەوەندیا كاری ل بەرچاف بهێتە وەرگرتن و فەرمانبەر د دوو لیژنێن كارێ وان پێكڤە گرێدای دا نە هێتە دانان .
ح-كارێ لیژنێ ژ لایێ رێڤەبەری ڤە بهێتە هەلسەنگاندن و ئەگەر پێدڤی بیت پوختەیێ كارێ لیژنێ ب راپورتەكێ بۆ رێڤەبەری بهێتە ئاراستەكرن .
خ- لیژنە بهێتە خەلات كرن ئەگەر كارەكێ نمونەیی ئەنجام دابیت یان لدیف ماندی بونا لیژنێ .
جێ بە جێ كرن / بەشێن ( كارگێری + پلان و ئامار + بەرباكرن )
چـــــــاڤدێر / رێڤە بەر
كـــــــــــات / شەش هەیف
هیچ کۆمێنتەک نینە. یەکەم کەس بە کۆمێنتەکێ بنڤیسە!